chen lấn
Định nghĩa
- Động từ:
- Xô đẩy, cố gắng di chuyển hoặc giành vị trí bằng cách dùng sức đẩy người khác trong một đám đông chật chội. Hành động này thường thể hiện sự thiếu kiên nhẫn, thiếu tôn trọng trật tự và người xung quanh.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Mọi người không nên chen lấn khi lên xe buýt.
- Đám đông chen lấn nhau trước cửa rạp để mua vé.
- Anh ấy bị chỉ trích vì thái độ chen lấn để được phục vụ trước.
Các cách sử dụng nâng cao
- "chen lấn, xô đẩy": thường được dùng như một cụm từ cố định để nhấn mạnh tính chất hỗn loạn, thiếu trật tự của hành động.
- Khi có cháy, mọi người hoảng loạn, chen lấn, xô đẩy nhau chạy ra cửa.
- Diễn tả sự cạnh tranh không lành mạnh: có thể dùng theo nghĩa bóng để chỉ việc giành giật, vượt lên một cách thiếu công bằng.
- Trong môi trường làm việc, anh ta luôn tìm cách chen lấn để được thăng tiến.
Biến thể và từ gần giống
- Chen (động từ): chui vào, len vào một khoảng trống nhỏ hoặc giữa những người/ vật khác. "Chen" có thể không bao hàm nghĩa xô đẩy mạnh như "chen lấn".
- Cậu bé chen vào giữa đám đông để xem cho rõ.
- Xô lấn (động từ): gần nghĩa với "chen lấn", nhấn mạnh hành động dùng sức đẩy ngã hoặc làm lệch người khác.
- Cướp đường (cụm động từ, dùng trong giao thông): hành động đột ngột chuyển làn, vượt lên một cách nguy hiểm, có thể coi là một dạng "chen lấn" khi tham gia giao thông.
Từ đồng nghĩa
- Xô đẩy: đẩy người này sang người khác một cách thô bạo.
- Giành giật: tranh giành, giật lấy một cách quyết liệt (thường dùng cho đồ vật, cơ hội).
- Len lỏi: chui rúc, luồn lách một cách khéo léo qua chỗ chật hẹp (thường không có nghĩa tiêu cực mạnh như "chen lấn").
Từ trái nghĩa
- Xếp hàng: đứng thành hàng lối có trật tự.
- Nhường nhịn: chịu phần thiệt về mình để nhường cho người khác.
- Trật tự: giữ gìn trật tự, không hỗn loạn.
Thành ngữ, tục ngữ liên quan
- "Chỗ đông người không chen lấn": Lời khuyên về phép lịch sự và an toàn khi ở nơi công cộng, khuyên không nên xô đẩy khi đám đông.
- "Chen lấn như chợ vỡ": Thành ngữ so sánh cảnh hỗn loạn, xô đẩy nhau giống như cảnh một khu chợ bị đổ sập, mọi người chen nhau giành giật đồ đạc.